Woningbouw en stikstof: Verklein het grijze gebied met bestuurlijk lef

02-06-2021
139 keer bekeken

Webinar: 'Versnellen woningbouw: wat kan er wél als het gaat om stikstof?' In dit interactieve artikel lees, hoor en zie je de belangrijkste punten uit het webinar terug.

Provincie Gelderland houdt zich tot 2025 bezig met een versnelde bouw van minstens 45.000 woningen. Het gebrek aan stikstofruimte kan leiden tot vertraging van woningbouwplannen. Dat is zonde, want de vraag naar meer woningruimte in Gelderland is groot en dringend. In veel gevallen kan er meer dan je denkt! Daarom organiseerden we op 18 mei 2021 een webinar hierover, samen met het expertteam woningbouw van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Vanuit de studio in het Huis der Provincie in Arnhem ging dagvoorzitter Mariëtte van Hoeve het gesprek aan met Floris Valkenburg, projectleider binnen Actieplan Wonen, en Enno Been, expert bij het Expertteam Woningbouw van RVO. 

Wat is er aan de hand?

Hoe kunnen we als provincie gemeenten het beste helpen bij het realiseren van hun woningbouwopgaven? In zijn blog schreef Floris eerder al over de knelpunten waardoor woningbouwprojecten vertraging kunnen oplopen. Stikstof blijkt een van de belangrijkste knelpunten te zijn. Er is veel onduidelijkheid en onzekerheid rondom de (on-) mogelijkheden als het gaat om stikstof. 

In 1 minuut legt Enno in onderstaand filmpje uit wat het probleem van stikstofdepositie is.

Screenshot filmpje Stikstofdepositie in 1 minuut

Versnellen woningbouw klinkt als magie

Mariëtte: “Met al die onduidelijkheid en onzekerheid, en ook gezien de politieke gevoeligheid rondom het thema stikstof, klinkt versnellen van woningbouw bijna als magie. Hoe zit dat?”. Floris: “Het thema ontwikkelt zich heel snel. Telkens zijn er weer nieuwe regels, met daarbij zowel nieuwe mogelijkheden als beperkingen. Dus het is erg lastig om op de hoogte te blijven van al die ontwikkelingen. En daarbij zijn er ook veel verschillen tussen de gemeenten hoe zij dit oppakken. En verschillen als het gaat om de grootte van de problematiek, bijvoorbeeld afhankelijk van of er een groot natuurgebied in de buurt ligt of niet. Hoe kunnen we al die gemeenten op hetzelfde kennisniveau krijgen? En wat is er nodig om toch in beweging te komen, ondanks de onzekerheid die stikstof met zich meebrengt? Met die insteek hebben we samen met het expertteam van RVO het initiatief genomen om deze webinar te organiseren”.

In het onderstaande filmpje legt gedeputeerde Peter Kerris samen met wethouder Geert Ritsema uit de gemeente Ede uit hoe we met het Actieplan Wonen bijdragen aan versnellen van betaalbaar en flexibel wonen, en welke rol stikstof daarin speelt, specifiek voor de regio Foodvalley.

Helpende hand en een stappenplan

Als blijkt dat stikstof een vertragende factor is rondom woningbouw, zijn er een aantal stappen die een gemeente zelf kan (en moet) ondernemen. En bij elke stap zijn er partijen en instrumenten die de gemeente hierbij kunnen ondersteunen. Het overzichtelijke stappenplan helpt hierbij.

  • Het begint met het scherp krijgen van een totaalanalyse. Hoe zit het met stikstof op en rondom deze locatie? Met name de website van Bij12 bevat veel bruikbare en praktische informatie. Onder andere veelvoorkomende vragen, handreikingen, nieuwsberichten en een Helpdesk Stikstof en Natura 2000. Ook op de website van Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS) is veel bruikbare informatie te vinden.
  • Daarnaast kan het heel nuttig zijn een goed adviesbureau in te schakelen. Hierbij kan wellicht gebruik gemaakt worden van onze subsidieregeling inhuren extra capaciteit.
  • Als het gaat om bestaande wet- en regelgeving is de Inspiratiegids van RVO een bruikbaar document waar veel informatie, inspiratie en oplossingsrichtingen samenkomen. Ook de website van de Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS) en de website van Bij12 kunnen hierbij helpen. 
  • Het Expertteam woningbouw van RVO biedt de mogelijkheid om gerichte ondersteuning te bieden op het moment dat een gemeente bovenstaande opties heeft verkend en daarmee nog knelpunten ervaart die zij zelf niet kunnen doorbreken.

Screenshot filmpje Versnellen woningbouw: hoe kan provincie Gelderland gemeenten helpen?

Realistisch maar ga uit van wat kán

“Natuurlijk moeten we realistisch zijn. Er zijn wel degelijk dingen die gewoonweg niet kunnen. Maar als je voldoende informatie verzamelt en het een en ander op een rijtje zet, blijkt er best veel te kunnen”, aldus Enno.

Screenshot van het filmpje Versnellen woningbouw en stikstof: waar begin ik

Hij vervolgt: “Waar we vooral tegenaan lopen is dat stikstof veel negatief in de pers is gekomen. Nadat PAS [Programma Aanpak Stikstof] is gesneuveld, is het stikstofsysteem veel negatief in de pers gekomen. De krantenkoppen stonden vol met ‘Nederland zit op slot en er kan niets meer’. Dat negatieve moeten we eigenlijk zien te doorbreken. Er is een grote nood voor woningbouw. Ik heb zelf kinderen die straks ook een woning willen hebben en dat kan nu niet.”

Screenshot filmpje 4 oplossingsrichtingen voor woningbouw en stikstof

NB. in bovenstaand filmpje worden 4 oplossingsrichtingen voor versnellen woningbouw en stikstof beknopt toegelicht. Gezien de snelle ontwikkelingen rondom stikstof raden we je aan om voor de meest actuele regelgeving te kijken op gelderland.nl/stikstof.

Stikstofdoolhof

Enno: “De afbeelding van het doolhof is symbolisch voor waar we het nu over hebben. We zijn op zoek naar een uitweg. We beginnen in het midden, daar zit de kern van het probleem. De NOX en NH3 veroorzaken stikstof. Maar geloof me, er zijn echt wegen uit het doolhof. Soms moet je een paadje terug, een andere ingang in en uiteindelijk kom je bij een uitweg. Laat je niet afschrikken, ga op zoek naar een goede adviseur en kijk wat je zelf kunt doen. Maar het allerbelangrijkste: kom in beweging”.

Illustratie van RVO van een doolhof waarin het stikstofdoolhof wordt gesymboliseerd

Passend bij het stappenplan benadrukt Enno dat het belangrijk is om goed alle informatie op orde te hebben. “Zorg dat je scherp hebt wat je met je plan wilt. Wat gebeurt er in de huidige situatie? Wat vindt er plaats op de plek waar je je woningen wilt realiseren? En vlak daarnaast? En zorg dat je op de hoogte bent van het provinciale beleidskader”.

Verklein het grijze gebied

Om te verduidelijken waarom het zo belangrijk is dat gemeenten niet afwachten, maar in beweging komen, laat Enno de volgende afbeelding zien. 

Slide waarin het

“Op deze afbeelding zie je voor vier periodes een balk met daarop een wit vlak, een grijs vlak en een stuk zwart. Het witte vlak geeft aan hoeveel er verhoudingsgewijs al zeker mogelijk is, het zwarte vlak wat er bewezen niet mogelijk is. Het grijze gebied is het interessantst: daar is nog niet bewezen of het wel of niet mogelijk is. Uiteindelijk wil je dit grijze gebied zo klein mogelijk krijgen, zodat er duidelijkheid komt. Of dat nou positief of negatief is, maar dan weet je wel waar je aan toe bent.”

Enno vervolgt: “In de afbeelding is te zien dat er in 2008 veel aandacht is voor stikstof. Er is een heel groot grijs gebied, een behoorlijk groot zwart gebied en een klein wit gebied. Tot aan de start van het PAS in juni 2015 zijn er veel uitspraken geweest van rechtbanken. Dat zorgt voor duidelijkheid; je ziet in de tweede balk dat het grijze gebied veel kleiner is geworden daardoor. En er bleek veel meer mogelijk dan men dacht. Nu zijn we weer terug in een situatie met een heel groot grijs gebied, door het sneuvelen van PAS. Het kleine witte gebied is tekenend voor het sentiment dat Nederland op slot zit. Maar het grote grijze gebied kunnen we nu met elkaar verkleinen, als we maar in beweging komen.”

Bestuurlijk lef en gá ervoor!

Enno spreekt bestuurders aan op het tonen van bestuurlijk lef: “Als het echt niet kan, dan kan het niet. Maar bij onzekerheid: ga het aan! Toon bestuurlijk lef, zodat we uiteindelijk allemaal meer zekerheid krijgen. Het ergste wat er kan gebeuren is eigenlijk dat er helderheid komt. Met een goede risicoanalyse kun je hier rekening mee houden en bijvoorbeeld grote investeringen nog even uitstellen, zonder in een impasse te raken. Ga ervoor, en zorg dat de angst niet regeert.”
 

Actieplan Wonen
De woningnood in Gelderland is hoog. Tot 2030 moeten er ruim 80.000 nieuwe woningen worden gebouwd in Gelderland. Met het Actieplan Wonen draagt provincie Gelderland daarom bij aan versnelling van de woningbouw en meer betaalbare en flexibele woningen. Samen met onder andere gemeenten, regio’s, woningcorporaties, bouwers, beleggers en ontwikkelaars zetten we onze schouders onder deze complexe opgave.

Afbeeldingen

Toegevoegde bestanden

Twitter

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.